فوايد الصفويه اثرى است كه از اوايل قرن سيزدهم هجرى قمرى بجاى مانده است ، يعنى زمانى كه بين دوران « بازگشت ادبى » و زبان كنونى ما است كه مرحلهء حساسى را پشت سر مىگذاشته است . جاى بسى تأسف است كه در بررسى متون تاريخى متأخر ، كمتر به مسألهء زبان شناسى ، و امر فقه اللغه ايرانى توجه مىشود ، در صورتى كه زبان و ادب امروز ما در واقع دنبالهء زبان و ادب همين متون تاريخى و ادبى قرون متأخر است . در قرن دوازدهم و سيزدهم هجرى قمرى / هيجدهم و نوزدهم ميلادى و قبل از مشروطيت الفاظ زبان محاوره و عامه ، كمتر مورد توجه بوده است و حتى نويسندگان به علت به كار بردن زبان و الفاظ عامه مورد ايراد قرار گرفته‌اند . گذشته از موارد خاصى كه به ويژگيهاى « سبك هندى » و به عبارتى « سبك اصفهانى » ارتباط دارد ، برخى نكات ظريف زبان شناسى در اين اثر ديده مىشود كه به گذشته‌هاى دور تر باز مىگردد . از جمله به كار بردن برخى اصطلاحات مانند « منزل بريدن » به معنى « اسكان يافتن » را بايد ذكر كرد كه هم اكنون نيز در گويشهاى مركزى ايران به همين صورت به كار مىرود . همچنين به كار بردن فعل « شدن » به معنى « رفتن » است كه هنوز مثلا در لهجه‌هاى خراسانى حفظ شده است و به زبانهاى ايرانى ميانه باز مىگردد ( ص 153 متن ) . همچنين به كار بردن لغات تركى - جدا از اصطلاحات تركى و مغولى امور لشكرى و كشورى متداول در عصر صفوى - است . مؤلف به راحتى كلماتى مانند « قورق » ( - قرق به معنى بازداشتن و منع ) و نيز « طوى » به معنى عروسى و جشن را به كار مىبرد ( ص 21 و 75 متن ) . البته همان گونه كه شيوهء اين عصر بوده است ، در اين متن نيز ماضى نقلى ، بدون كامل شدن و فعل كمكى به كار گرفته شده است . كلمهء لشكر به صورت « لشگر » آمده و نيز به جاى « گزارش ، گذارش » نوشته شده است . به كارگيرى « واو » عطف براى اتصال جملات - بدون به كار بردن فعل كامل - و نيز شروع جمله با كلمه « چون » - بدون معنى حقيقى آن - هم چنان در اين متن ديده مىشود . مصحح به خود اجازه داده است كه كليه اين موارد را مطابق با رسم الخط متداول كنونى تطبيق دهد ، البته به نام قديم اماكن مانند شهر « لكهنو » كه امروزه بيشتر به صورت « لكنهو » متداول است ، براى حفظ امانت و بر اساس « فرهنگ